Uygun Firma Rehberi Güncel bilgiler, pratik ipuçları ve faydalı firma içeriklerin buluşma noktası.
Related Articles
Not: Bu içerik, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), Ticaret Bakanlığı ve Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) tarafından yayımlanan güncel bilgiler esas alınarak hazırlanmıştır. Mevzuat zaman içerisinde değişebileceğinden şirket kuruluşu öncesinde mali müşavirden destek alınması önerilir.
İnternette en fazla aranan sorulardan biri hiç şüphesiz “Limited şirket mi kurmalıyım, yoksa şahıs şirketi mi?” sorusudur. Ne yazık ki bu konuda yayınlanan içeriklerin büyük bölümü aynı cümleleri tekrar eder:
- “Şahıs şirketi ucuzdur.”
- “Limited şirket kurumsaldır.”
- “Vergisi farklıdır.”
Oysa bu cevaplar tek başına doğru değildir.
Çünkü şirket türü seçimi yalnızca kuruluş maliyetine bakılarak yapılamaz. Vergilendirme şekli, faaliyet alanı, yatırım planı, ortaklık yapısı, hukuki sorumluluklar ve hatta gelecekte şirketinizi satmayı düşünüp düşünmediğiniz bile bu kararı doğrudan etkiler.
Örneğin grafik tasarım hizmeti veren serbest çalışan bir kişinin ihtiyaçları ile üretim yapan ve beş ortakla yola çıkan bir fabrikanın ihtiyaçları aynı değildir. İki girişimciye de aynı şirket türünü önermek doğru olmaz.
Bu nedenle şirket seçimi yapılırken internetteki genel tavsiyeler yerine, işletmenin gerçek ihtiyaçları değerlendirilmelidir.
Önce Bir Yanlış Bilgiyi Düzeltelim
Toplumda çok sık kullanılan “şahıs şirketi” ifadesi hukuki açıdan teknik bir şirket türü değildir.
Türk Ticaret Kanunu’nda ticaret şirketleri; kollektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketler olarak düzenlenmiştir.
Günlük hayatta “şahıs şirketi” denildiğinde ise çoğunlukla gerçek kişi tacir olarak gelir vergisi mükellefi şekilde yürütülen ticari faaliyet kastedilir.
Bu nedenle internette gördüğünüz “şahıs şirketi” ifadesi, hukuki bir unvandan çok uygulamada yerleşmiş bir kullanım biçimidir.
Bu ayrımı bilmek önemlidir çünkü mevzuatı incelerken farklı ifadelerle karşılaşabilirsiniz.
Şirket Türünü Seçmeden Önce Kendinize Sormanız Gereken Sorular
Deneyimli mali müşavirler şirket kuruluşundan önce genellikle aşağıdaki soruların cevaplarını öğrenmek ister.
1. Tek başınıza mı çalışacaksınız?
Tek kişi çalışmayı planlıyorsanız seçenekleriniz ile ortaklı yapı kuracak girişimcilerin seçenekleri aynı olmayacaktır.
2. İlk yıl beklediğiniz ciro nedir?
Beklenen gelir düzeyi;
- vergi planlamasını,
- muhasebe süreçlerini,
- finans yönetimini,
doğrudan etkileyebilir.
3. İleride ortak almayı düşünüyor musunuz?
Bugün tek başınıza başlayabilirsiniz.
Ancak birkaç yıl içerisinde yatırımcı almayı planlıyorsanız kuruluş aşamasındaki tercihiniz ileride yeniden değişebilir.
4. Banka kredisi kullanacak mısınız?
Bazı sektörlerde finansmana erişim büyük önem taşır.
Şirket yapısı, bankaların değerlendirme sürecinde dikkate aldığı unsurlardan yalnızca biridir. Ancak kredi kararı; mali tablolar, teminatlar, faaliyet geçmişi ve bankanın kendi değerlendirme kriterlerine göre verilir.
5. İşiniz yüksek hukuki risk taşıyor mu?
Bazı sektörlerde olası tazminatlar veya ticari riskler daha yüksektir.
Bu durumda şirket yapısının hukuki sonuçları ayrıca değerlendirilmelidir.
Şahıs Şirketi Nedir?
Günlük kullanımda şahıs şirketi olarak ifade edilen yapı, gerçek kişinin kendi adına ticari faaliyette bulunmasıdır.
Şirket sahibi ile işletme hukuken birbirinden tamamen ayrı iki yapı değildir.
Yani;
işletmenin sahibi doğrudan gerçek kişidir.
Vergisel yükümlülükler de gerçek kişi adına yürütülür.
Bu nedenle kuruluş süreci oldukça hızlı tamamlanabilir.
Birçok küçük ölçekli işletme faaliyetlerine bu modelle başlamaktadır.
Örneğin;
- yazılım geliştiricileri
- grafik tasarımcılar
- sosyal medya danışmanları
- dijital pazarlama uzmanları
- fotoğrafçılar
- eğitmenler
- freelancer çalışanlar
çoğunlukla bu modeli tercih etmektedir.
Ancak her sektör için en uygun model olduğu söylenemez.
Şahıs Şirketinin Avantajları
Kuruluş Süreci Daha Pratik Olabilir
Kuruluş işlemleri genellikle daha kısa sürede tamamlanabilir.
Belgelerin hazırlanması ve başvuru süreci, şirket türüne göre farklılık gösterebilir.
Muhasebe Süreci Görece Daha Sadedir
Faaliyet hacmi küçük olan işletmelerde muhasebe süreçleri daha yönetilebilir olabilir.
Ancak bu durum her işletme için geçerli değildir.
Ciro arttıkça yükümlülükler de artacaktır.
Faaliyete Hızlı Başlanabilir
İlk müşterisini bulmuş ve gelir elde etmeye başlamış girişimciler açısından zaman önemli olabilir.
Şirket kuruluş sürecinin pratik ilerlemesi birçok kişi için avantaj oluşturmaktadır.
Kapatma Süreci Genellikle Daha Kolaydır
İş modelinin sürdürülememesi halinde faaliyetin sonlandırılması, şirket türüne göre farklı prosedürlere tabi olabilir.
Bu nedenle ilk kez ticarete başlayacak kişiler açısından daha esnek bir yapı olarak değerlendirilmektedir.
Şahıs Şirketinin Dezavantajları
İnternette çoğu yazı yalnızca avantajlardan bahseder.
Oysa deneyimli mali müşavirlerin en çok dikkat çektiği konu risk tarafıdır.
Ticari Riskler Doğrudan İşletme Sahibine Ait Olabilir
Faaliyet sırasında doğabilecek mali ve hukuki sorumlulukların kapsamı; olayın niteliğine, ilgili mevzuata ve somut duruma göre değerlendirilir.
Bu nedenle yüksek risk içeren sektörlerde şirket türü seçimi ayrıca önem kazanır.
Kurumsal Algı Sektöre Göre Değişebilir
Bir yazılım geliştiricisinin şahıs işletmesiyle çalışması çoğu müşteri açısından olağan karşılanabilir.
Ancak milyonlarca liralık sanayi yatırımı yapan bir firmanın aynı yapıyla faaliyet göstermesi, bazı ticari ilişkilerde farklı algılanabilir.
Burada belirleyici olan şirket türünden çok;
- referanslar,
- mali güç,
- iş geçmişi,
- kurumsal yapı,
olacaktır.
Büyüme Planı Varsa Başlangıçta İyi Düşünülmelidir
İlk yıl tek başınıza çalışabilirsiniz.
Ancak ileride;
- ortak almak,
- yatırım almak,
- üretim yapmak,
- ihracata başlamak,
gibi hedefleriniz varsa şirket yapısının yeniden değerlendirilmesi gerekebilir.
Bu nedenle kuruluş aşamasında yalnızca bugünü değil, en az beş yıllık planınızı düşünerek karar vermeniz daha sağlıklı olacaktır.
Sonraki Bölümde Neler Var?
Makalenin ikinci bölümünde şu başlıklar ayrıntılı olarak ele alınacaktır:
- Limited şirket gerçekten daha mı avantajlı?
- Tüzel kişilik ne anlama gelir?
- Sermaye zorunluluğu ve ortaklık yapısı
- Vergi konusunda internette dolaşan yanlış bilgiler
- Bankalar hangi şirket türüne nasıl yaklaşır?
- E-ticaret yapanlar için hangisi daha mantıklı?
- Yazılımcılar, ajanslar, üreticiler ve danışmanlar için ayrı değerlendirmeler
- 10 farklı gerçek iş senaryosu üzerinden şirket türü seçimi
- Sonuç: Kim hangi şirket modelini tercih etmeli?
Yararlanılan Kaynaklar
- Türk Ticaret Kanunu (6102 Sayılı)
- Ticaret Bakanlığı – İç Ticaret Genel Müdürlüğü: https://ticaret.gov.tr/
- MERSİS – Merkezi Sicil Kayıt Sistemi: https://mersis.ticaret.gov.tr/
- Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB): https://www.gib.gov.tr/
- Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB): https://www.tobb.org.tr/
